“Mümkün olduğunca aslına sadık kalmakla birlikte, yürüyen aksamda ve dış görünüşte agresif bir otomobil” düşüncesi ile gerçekleştirilen restorasyon sonucu, 1974 BMW 2002 Lux’ten, 2002 Turbo görünümlü, 140 beygir güce sahip 2002 Ti Lux yaratılmış.
Bu hali ile olmasa da, 1974 BMW 2002 Lux’ü, bir yıl öncesinden tanıyorsunuz. Kadosan Sanayi Sitesi’nde, Mekanik Otomotiv firması ile klasik otomobil yedek parça satışı ve klasik otomobil restorasyon işi yapan baba-oğul Sinan & Barbaros Arıoğul’u, atölyeleri ve araçları ile sayfalarımıza taşıdığımız 2. sayıda, ‘74 BMW 2002 Lux, restorasyonda idi ve iskelet konumda idi. O tarihten tam 1 yıl sonra, dergimizin bir önceki (8.) sayısında da, Arıoğul’ların aracın restorasyonunu tamamladıklarını “son hal”den 1-2 fotoğrafla duyurmuş ve 2002 Turbo görünümlü ’74 BMW Ti Lux’ü bu sayımızda da tanıtacağımızı belirtmiştik sizlere.
Malum; bir süredir, BMW 2002’ler, özellikle Avrupa klasiklerine ilgili klasik otomobil severler arasında, en gözde araç. Öyle ki, piyasada, özellikle “restore edilecek” konumda BMW 2002 kalmadı! Yeniden yollara döndürülecek konumda olanlar toplandı, garajlarda / atölyelerde restorasyon için sıra bekliyorlar, “bitik” olanlar da donörlük için tutuluyorlar. Öyle ki, BMW 2002’lere olan talep, BMW 1800’lere bile piyasa açtı. “Otomobil” olmasının dışında klasik otomobil dünyası için bir anlam taşımayan BMW 1800’ler, 2002’lerin rantından yararlanılarak, 10.000 YTL fiyatlardan satışa sunuluyor şu sıralar (“ortanın altı” konumda bir araç fiyatı). Bir süre önce Mini’lerde yaşanan ve de hala devam eden talep, BMW 2002’lerde de uzun soluklu olacak gibi.
2002 kasa (ya da 02 kasa), otomotiv tarihinde, “BMW’yi finansal krizden kurtaran model” olarak bilinmektedir, daha önce bir 2002 kasa BMW alıp bir kenara koyanlar, bu güzel otomobile sahip olmanın zevkini çıkarmanın yanı sıra, kazançlı bir yatırım da yapmış oldular. İlk kez 1966’da üretim bandına alınan, son üretim tarihi 1977’ye kadar yaklaşık 800.000 adet üretilen 02 kasa BMW’ler, motor hacimleri 1500’den 2000 Turbo’ya, beygir güçleri 75’ten 170’e kadar değişiklik göstererek, üretildikleri 11 yıllık süreçte ve toplam 42 yıllık tarihinde, bütün dünyada otomobil sever ve klasik otomobil severlerden büyük ilgi görmüştür ve bu ilgi, kazanç da elde ederek devam etmektedir.
Bu popüler BMW’den Türkiye’de, yürür konumda / iyi durumda kaç adet bulunduğu konusunda, değişik görüşler var. Örneğin, Sinan Arıoğul “20” rakamını telaffuz eder iken, BMW konusunda uzman bir klasik otomobil sever ağabey, “tek tek görmese de, Türkiye’de 150 adet 2002 BMW bulunduğunu tahmin ettiğini” söyledi.
Sayfalarımıza konuk olan ve güzelliğini sayfalarımıza da aksettiren 02 kasa BMW, bakmayın Turbo görünümlü olduğuna, 1974 model Lux tipi. Motor hacmi 2000 cc. Lux tipi, sadece 1974 senesinde 2000 cc motor hacminde üretilmiştir ve dolayısı ile BMW’miz, özel bir araçtır. Lux tipini diğer 02 kasalardan ayırt edici özellikler; süet ya da deri kaplama koltuklar, ahşap kaplama kapı içleri ve göstergeler, arka sis farı, kapı içlerinde harita cebi ve arka koltukta kolluk bulunmasıdır. 1974 BMW 2002 Ti Lux’ten Türkiye’de sadece Sinan & Barbaros Arıoğul’da bulunduğu biliniyor ve gelelim bu aracın restorasyon sürecine.
Klasik Otomobil Kulübü üyeleri olan, kırmızı renk 1966 Ford Mutang Coupe’leri Türkiye klasik otomobil dünyasının ünlü otomobillerinden biri olan, bu otomobil ile pilot ve co-pilot olarak rallilere katılan, Makine Mühendisi Sinan Arıoğul ile Barbaros Arıoğul, BMW’ye 3 yıl önce sahip olmuşlar. Aslında, 2 adet 02 kasa BMW satın almışlar. Tahmin ettiğiniz üzere, ruhsatı olmayan diğer BMW, donör araç olarak kullanılmış; yedek parçaları değerlendirilen bu araç, sonrasında hurdaya verilmiş.
Daha önce restorasyon çalışmalarına imza atmaları, klasik otomobil yedek parça satışı yapan Mekanik Otomotiv’in sahibi olmaları ve özellikle Sinan Bey’in Makine Mühendisi olması, BMW’nin restorasyonunun aksaklık yaşanmadan ve bütçe tutturularak gerçekleştirilmesinde etkili olmuş. Arıoğul’ların atölyesi bir hobi garaj olduğu için, restorasyon süreci, ortalamanın üzerinde, 2 yıl sürmüş. Restorasyon, araca sahip olunduktan 1 yıl sonra başlamış. Bütçe konusunda ise Sinan Arıoğul, “Aracın alış fiyatının 10 katından daha fazla harcama yaptık fakat kendimizi engellemesek, daha fazla olurdu bütçe, kaporta, motor ve boya işlemleri dışındaki çalışmaları bizzat atölyemizde biz gerçekleştirdiğimiz halde epey pahalıya mal oldu” diyor.
Sinan Bey ve Barbaros Bey, Türkiye’de tek olan araçlarının restorasyon süreci başlangıcında, “mümkün olduğunca aslına sadık kalmakla birlikte, yürüyen aksamda ve dış görünüşte agresif bir otomobil” yaratma düşüncesinde olmuşlar. Aracı, ralli aracı olarak kullanma planları, bu düşüncelerinde etkili olmuş. Örneğin, aracın arka tamponunun ucunun kısa olması (orijinalinde uzundur), ralli aracı olması nedeniyledir; tamponun ağırlığı hafifletilmiştir.
Araç, ilk iş olarak, komple sökülmüş. Sonra, kaporta incelenmiş. “Ağır işçilik gerektirir” raporu çıkmış ortaya. Ardından, parça konusuna geçilmiş. “Var olanlar” ve “tedarik edilecekler” olmak üzere, 2 ayrı parça listesi yapılmış. O zaman 31 yaşında olan araç, tarihinde hiç restorasyon geçirmediği için, çok parça ihtiyacı çıkarmış. Almanya’dan orijinal ve Türkiye’den Türkiye üretimi sıfır parçalar tedariki ile parça ihtiyacı giderilmiş. Sektörün içinden olma avantajı ile Arıoğul’lar, parça ihtiyacını kısa sürede çözümlemişler.
Aracın, yaklaşık 1 yıl süren kaporta çalışmasını, Arıoğul’ların Kadosan Sanayi Sitesi’nden komşusu Nedim Usta üstlenmiş. Aracın kaportası, yeniden yaratılmış. Ana bölümler; ön kısım, bagaj ve kaput elden geçirilmiş, çürüklerden soyutlanmış. Şasi, çamurluklar, bagaj sacları, taban sacları, yenileri ile değiştirilmiş. Paslanmaya önlem olarak araç, kırmızı şasi astar boyası ile komple boyanmış. Tabana, komple Würth marka pütür atılmış ve üzerine şasi boyası çekilmiş.
Araç, dış görünüş itibari ile 02 Turbo görünümünde olacağından, boya için, bu modeli ortaya çıkaran en uygun renk olarak, Chamonix beyazı seçilmiş. Bütün kaportanın macunlanması, astarlanması ve boyanması 4 ay sürmüş ve boya işlemini, Maslak Sanayi’den Mehmet Usta gerçekleştirmiş.
Arıoğul’lar, kaput altında bir canavar yaratmak için, motoru komple revize etmişler. Standart 100 beygir gücüne sahip olan motorda; üst kapak taşlanmış, yüksek kompresyonlu pistonlar, Schrick marka dereceli eksantrik, K/N marka hava filtreleri, 8 mm’lik buji kabloları ve 2 adet 40’lık yatık Solex marka karbüratörler takılmış. Şanzıman ve diferansiyel de elden geçirilmiş, bakımları yapılmış. Mekanik işlemlerin altında, Levent Sanayi’den Junior Service’ten Mustafa Usta’nın imzası var.
Parça tedariki, kaporta, boya ve mekanik çalışmalar tamamlandıktan sonra, aracın söküldüğü yer Arıoğul’ların atölyesinde, toplama işlemi başlamış. Motor, şanzıman, diferansiyel ve frenlerin araca montaj işlemini bizzat Sinan Bey ve Barbaros Bey gerçekleştirmiş. Aracı yakışıklı yapacak aksesuar çalışması, bu aşamadan sonra başlamış. Araçta, yüzde 80 oranında aksesuar yenilemesi yapılmış. Bütün aksesuarlar Almanya’dan orijinal parçalar olarak getirilmiş. Koltuk ve tavan döşemelerini, Kadosan’dan Şuayip Usta yapmış.
02 Turbo görüntüsü, aracın dış görünüşünde, orijinalliği gölgelemiş tabii fakat bu, bilinçli bir istek sonucu olmuş. Örneğin, stop lambalarının yuvarlak değil de kare olması gerekiyor, orijinali öyle. Turbo’nun orijinal spoi’ler kiti Almanya’dan getirilip araca monte edilmiş.
Ralli aracı güvenliği elde etmek için araca, orijinal Sparco rollcage monte edilmiş. Süspansiyon sertleştirilmiş, yürüyen aksamdaki burçlar poliüretan olarak takılmış. (Bu arada belirtelim: Arıoğul’lar, bu restorasyon sürecinde BMW 2002’ler ile ilgili çok sayıda doküman toplamışlar. Ayrıca ellerinde yedek parça da var. Tedarik arzusunda olanlar, www.mekanikoto.com adresini ziyaret edebilirler.)
02 Turbo görünümlü, 1974 BMW 2002 Ti Lux’ün standart gücünden daha fazla güç üreten motor modifikasyonlu aracı, Sinan Bey ve Barbaros Bey ile Kadosan civarındaki toprak ve asfalt yollarda teste tabi tuttuk. Zaten Arıoğul’lar da şu anda aracın teknik verilerini tam olarak elde etmiş değiller ve hem ralli sürüşleri hem de keyif sürüşleri ile aracın performans verilerinin ortalama değerlerini çıkarmaya çalışıyorlar. Bizim testimiz, aracın beygir gücünün 140 civarı olduğunu ortaya koydu. Testlerin tamamlanmasından sonra, dinamometre ölçümü yapılarak, kesin güç rakamı belirlenecek.
Araç, yol tutuşu olarak, BMW’nin üstün karakterini yansıtıyor, BMW 2002’lerin “virajları alır iken en iyi poz veren otomobil” olma özelliği, bu araçta da görülüyor.
Sinan & Barbaros Arıoğul, 1 yıl önce, hedeflerini, 2008 Türkiye Ralli Şampiyonası’nın Classic Sporting sınıfında yarışmak olarak koymuşlardı bu araçla. Yarışa baştan başlama şansını kaçırdılar, şimdi en yakın ayakta start alacaklar. Amaç, bu yıl için yarışmak / derece yapmak değil; test yapmak. 2009’da ise, hedefe şampiyonluğu koyarak yarışta yer alacaklar. Rallide, BMW 2002 ile yarışan pilotlar da var ve örneğin oğlu Ateş Berberoğlu’nun co-pilot’luğunda direksiyon başında olan Eskişehir’den Demir Berberoğlu, “Artık biri güzel, özel, güçlü bir BMW 2002 yapsa da kendimize bir rakip bulsak, yoksa şampiyonluğa abone olacağız, keyfi kalmayacak rallinin” diyor idi, bakalım önümüzdeki sezon rallide nasıl bir kapışma, kürsüde nasıl bir sıralama göreceğiz.