"Kaya Çilingiroğlu’nun 10.000’den fazla model arabası var” istihbaratını aldığımızda, “Müthiş rakam!” bağlamında, ekipten koro halinde çıkan “Vay be!” ünlemli bir şaşkınlık yaşamıştık. Çünkü, Classic Car olarak edindiğimiz bilgilere göre, Türkiye’de en büyük model araba koleksiyonu, 2.000’e yakın rakamlarda idi. (Koleksiyonun sahibinin ismi bizde saklı, ricası nedeni ile kimliğini açıklamıyoruz.) Yayın Kurulu Üyemiz Sayın Tanju Kaner de, 1.300’lü rakamlar ile, 2. sırada yer alıyor olmalı. Bildiğimiz bu idi.
“Doğru mu?” diye sorarak e-mail’le asistanı aracılığı ile Kaya Çilingiroğlu ile iletişime geçip, randevu talebimize olumlu cevap aldık. 14 Mayıs Çarşamba günü saat 10.00’da Etiler’deki ofisinde buluştuğumuz Kaya Çilingiroğlu’na ilk sorumuz, “10.000 rakamı doğru mu?” oldu. Cevabı, “Hayır! 10.000 çok büyük bir rakam. Türkiye’de böyle bir rakam yok, dünyada da sayılı koleksiyoner sahiptir böyle bir hazineye herhalde” oldu. Sıfırlardan birini atarak, 1.000’e yakın parçadan oluşan bir klasik model araç koleksiyonu olduğunu belirtti ve ekledi: “Model araba koleksiyonculuğunda, önemli olan adet değil, koleksiyonun niteliğidir. Nitelikli bir koleksiyonun adet olarak yüksek olması ise, en doğrusudur elbette. Şunu net olarak söyleyebilirim ki, benim koleksiyonum nitelikli bir koleksiyondur ve bu açıdan değerlidir”.
Kaya Çilingiroğlu’nun “küçük” olarak nitelenebilecek ofisi, adeta bir müze ve bu hali ile ofis, Çilingiroğlu’nun “biriktirici” / koleksiyoner kişiliğinin ipuçlarını açık seçik bir şekilde ortaya koyuyor. Özel camekanlı vitrinlerden taşıp her objenin üzerinde, her çekmecede, her boş yerde, ek bir odada, kimi daha kutularından çıkmamış, kimi ambalajlarından kurtulalı uzun zaman olmuş, kimi markadaşları ile yan yana, kimi antika-spor kardeşliği içerisinde, kimi bir asır öncesini kimi son milenyumun başını yansıtan rengarenk yüzlerce model araç ise, Çilingiroğlu’nun koleksiyoner kişiliğinin en çok model araçlar üzerinde yoğunlaştığını gösteriyor. Ferrariler, Mercedes-Benz’ler, Ford’lar, Porsche’ler, Chevrolet’ler…
“… Ben, sadece model araba değil, çok şey biriktiren bir adamım…” diyen Çilingiroğlu’nun model arabalar ile tanışıklığı, çocukluk günlerine; 8 yaşına gidiyor. Bir ayrıntı: Bu hobi, babadan değil, anneden geliyor. Anne Sayın Gülümser Çilingiroğlu, periyodik hale getirdiği model araba hediyeleri ile, küçük Kaya’nın bu hobiyi edinmesinde teşvik edici bir öncü olmuş. “Arabalara çok ilgiliydim, annem de bunu bilirdi. Küçük Matchbox’ları çok severdim, annem de, neredeyse 2 günde bir yeni bir Matchbox’la eve gelirdi” diyen Kaya Çilingiroğlu, 13 gibi küçük sayılabilecek bir yaşta da, gerçek otomobil direksiyonuna geçer olmuş. Hep de hız sever olmuş. Şoför olarak, ününü hızlılığı ile yapmış pilotları örnek almış kendine. Bu pilotların yerine koyarak “sürmüş” Matchbox’larını ve kullanmış gerçek otomobilleri.
1996 yılı, Çilingiroğlu’nun model araba koleksiyonu için milat olmuş. O yıl çıkan, yeni otomobillerin model arabaları, çok cezbetmiş onu. Model arabalar konusunda bilgili bir arkadaşının da yönlendirmesi ile alımlara başlamış ve 12 yıllık süreçte, 1.000’li rakamlara ulaşmış koleksiyonu.
Yukarıda da söz ettiğimiz gibi, Çilingiroğlu, yeni otomobillerin model arabaları ile başlamış koleksiyona fakat zamanla tamamen klasik otomobil model arabaları satın almaya yönelmiş. “Otomobil tarihinde ‘ilk’lere imza atan, şöhretli olan otomobillere yöneldim. İlk modeller, buharlı otomobiller, çarklı vagonlar var koleksiyonumda. Koleksiyon içinde Ferrari koleksiyonum var. Doğru da yaptığımı düşünüyorum” diyen Çilingiroğlu, önceleri, Türkiye’deki model araç dükkanlarından alışveriş yapıyormuş. Sonraları ise (model araba dükkanları için bir uyarı olsun!), “Türkiye’de satışa sunulan model arabaların hemen hepsine sahip olduğu ve arzu ettiği model arabaları Türkiye’de bulamadığı” gerekçesi ile Türkiye’den alışverişi sonlandırmış. eBay.com’a yönelmiş. Koleksiyonuna dahil etmeyi düşündüğü model arabaları beğeniyor, “danışmanı arkadaşı” Yılmaz Tokgöz yardımı ile ürünü Türkiye’ye getirtiyormuş. Çilingiroğlu, “Maalesef ki, Türkiye’deki model araba dükkanları, gerçek koleksiyonerlere yeterli hizmeti veremiyor. Buralarda satılan ürünler, koleksiyoner alıcılarda zaten var. Sanki, eş-dosta hediye amaçlı model arabalar satılıyor gibi geliyor bana” diyor.
Az çeşit sorununa, Çin etkisinden olsa gerek, kalite düşüklüğünün de eklendiğini belirten Çilingiroğlu, kendisinin tamamen el yapımı model arabalara yöneldiğini ifade ediyor, “Yurtdışına çıktığımda, el yapımı model arabaların satıldığı, mutlaka uğradığım dükkanlar var” diyor.
Kaya Çilingiroğlu, model araba koleksiyonerleri ile iletişimde değil. (Classic Car’ın bir önerisi olsun: Klasik model araba sahiplerinin dernekleşme zamanı gelmiştir!) Yılmaz Tokgöz dışında görüştüğü biri yok. Tokgöz’ün de bir model araba koleksiyoneri olduğunu, koleksiyonunda kendisininkinden daha az adette parça bulunduğunu belirtiyor.
Ailede model arabalara ilgili başka kimse olmadığını belirten Kaya Çilingiroğlu, bir ara, Hülya Avşar ile evliliğinden olan kızı Zehra’nın ilgisi sonucu, model uçak uçurma hobisi ile ilgilendiklerini, Sayın Mustafa Koç’un da yarıştığı Soaristcup etkinliklerinde yer aldığını söylüyor.
15 yıl önce, model araba yarışlarına katıldığını belirten Kaya Çilingiroğlu, bu sektörün de, özellikle pist ve organizasyon olarak son yıllarda büyük gelişim gösterdiğini söylüyor.
Peki, Kaya Çilingiroğlu, yeni parçalar ile büyüttüğü koleksiyonunu ne yapacak? Bir gün, bir oda-müzede, kamuya açık sergilemeyi düşünüyor fakat bunun için, “Umarım yakın zamanda”dan öte, kesinleştirilmiş bir tarihi yok.