Ford, 1928 yılında üretimden kaldırdığı Model T’lerin yerine daha geliştirilmiş Model A’ları piyasaya çıkardı. Model T’ler 20 yıl (1908-1927) üretimde kalmış, önemli bir değişiklik yapılmadığından Ford’un inanılmayacak karlar etmesine sebep olmuştu. Tam 13.905.711 adet “T” modelinin yerini alan Model A’lar da, Ford’un ikinci başarısı sayılır. 1928-1931 yılları arasında imalatta kalan Model A, 1931 yılında 17 değişik gövde modeli ile 555.135 adet üretildi. 4 senenin toplam üretimi ise 3.793.302. Yani “T” modelinin 4 senede sattığından 1 milyon adet fazla.
Ford’un “T” ve “A” modellerinin pazarda en kuvvetli rakibi Chevrolet idi. Halk otomobili Ford’a karşılık Chevrolet de ucuz otomobiller üretmeye başladı.
Konumuz Model A Ford, Şaban Karamancı tarafından, 2007 Eylül ayında, ABD’de bir müzeden alınarak koleksiyona dahil edilmiş. Five-Window Sport Coupé olan bu otomobilin diğer coupé’lerden farkı, Rumble-Seat’den geliyor.

Rumble-Seat konforu

Rumble-Seat, hemen hemen, o senelerde, bütün üretici firmaların kullandığı, bagaj kapağı içine monte edilen 1-2 kişilik koltuk ile fazla yolcu taşıma olanağı sağlıyordu. Deluxe modellerde yedek tekerlek ön çamurluk üzerine veya arka tampon üzerine monte edilirken, Rumble-Seat’lerde bagaj kullanılmadığından yine arka tampon üzerine bir alet sandığı monte ediliyordu. Rumble-Seat’e ulaşmak, arka çamurluk üzerine ilave edilen küçük bir basamak ile mümkün kılınmıştı.
20 Ekim 1927’de ilk tanıtıldığında, Model A’nın 10 değişik modeli vardı. Ancak, 2 Aralık’a kadar satışı yapılmadı. İlk modeller içinde siyah olmayan 4 ayrı renk ile boyanmışlardı. Bir sene sonra 1929 modeller 15 renge kavuştular. En ucuz model, fiyatı 460 dolar olan Pheaton modeli idi. Üstü tenteli ve 2 kapılı olan bu model, 1930’da 4 kapıya da kavuştu. En yüksek fiyatlı model Taxi-Cab, 600 dolara satılıyordu ve 1929’da fiyatı 800 dolara yükseldi. 4 kapılı Fordor Sedan modeli 585 dolar ile diğer modellerin en pahalısı idi.
1929’da Briggs ve Murray adlı 2 ayrı gövde imalatçılarının da modellere katkısı ile 6 yeni model ilave oldu ve model sayısı 16’ya yükseldi. Bu modeller içinde en önemlisi, Ford’un ilk Station Wagon otomobilinin imal edilmiş olmasıydı. Murray, ahşap imalatı da yapan bir gövde firması idi. “T” Ford şasisi üzerinde ahşap gövde yaparak, “A” serisinin Station Wagon’unu üretti. Akçaağaç ve huş ağacından imal edilen bu ahşap vagonun pencerelerinde (ön cam hariç) cam yoktu. 1930 yılında Deluxe Tudor Pheaton ve Victoria 2-Door’un ilave olması ile model sayısı 18’e yükseldi. Aynı yıl, paslanmaz çelik parçaların parlatılması gibi makyajlar yapıldı ve “Yeni Ford’un Yeni Güzelliği” adı altında reklam sözcüğü oluşturuldu. Taksi modeli kaldırılarak, Fordor Sedan modeli takside kullanılmaya başlandı.
1931, konumuz Model A’nın üretildiği ve son Model A yılı. Deluxe Town Sedan modellere ilave edilirken, Business Coupé ve Standart Fordor Sedan üretimden kaldırıldı. Model adedi 17’ye düşürüldü. Bu yıl satışta Chevrolet, Ford’u geride bıraktı. İşçilerin Temmuz ayındaki grevleri sonucu 25 fabrikada üretim durdu. Yılın en pahalı modeli olan Convertible Sedan, 5.072 adet imal edildi ve 640 dolara satıldı.
1927 yılı “T” modelinin üretimdeki son yılıydı ve sadece 6 otomobil, 3 kamyon modeli vardı. “A” modelinin son yılı 1931’de sadece otomobil modelleri
17 idi. Bunlar 2 kapılı 2 ve 4 kişilik Roadster’lar, 5 kişilik Standart ve Deluxe Pheaton’lar, 2 kişilik Standart ve Deluxe Coupé’ler, 4 kişilik Rumble-Seat Sport Coupé (konumuz olan otomobil), 4 kişilik Cabriolet, 5 kişilik Standart ve Deluxe Tudor Sedan’lar, 5 kişilik Standart ve Deluxe Sedan’lar, 4 kişilik Deluxe Roadster, 5 kişilik Deluxe Fordor ve Town Sedan, 5 kişilik Victoria ve Convertible Sedan’larla Station Wagon idi.
2 kapılı modeller en çok üretilen ve tercih edilen modellerdi. 12 ayrı 2 kapılı model 1931’de toplam 455.983 adet ürtetilirken, 4 kapıların toplamı 99.152 adet idi. Standart 4 kapılı modellere Briggs ve Murray gövde firmaları tarafından deri kaplamalı tavanlar ve dekoratif aksesuarlar ilave edilerek “Leatherback Sedan” modelleri yapıldı. İki firmanın da arabaları 625 dolara satıldı. 1928’de Model A’ların otomobilleri ile beraber ticari modelleri de geliştirildi. Hafif ’70 Serisi’ kamyonlar, TT yük kasalı kamyonetler (pick-up) ve arka pencereleri kapatılan Tudor Sedan’lardan panel vanlar üretildi. Bu ticariler, krom radyatör panelleri boyalı olarak pazarlandı.
31 Ağustos 1931’de, “B” serisi imalata girdiğinden, Model A üretimden kaldırıldı. 4 senede toplam 4.320.446 adet üretildi. Ford’un Ruslarla yaptığı anlaşma gereğince, Rusya’da Ford lisansı ile Model A üretildi. Bu üretim “Gorky Automobil Zavod (GAZ)” firması tarafından Gorky’deki fabrikalarda yapıldı.
4.320.446 adet üretilen Model A’nın motoru, yandan supaplı, 8 valfli, 3284 cm3 (200, 5 cid), 3,3 litre ve 40 beygir gücünde. 100 km’de 9-12 litre arası benzin yakan bu motorla araba 104 km hız yapabiliyor. Zenith bir karbüratör ve 6-volt bir aküye sahip. Frenler mekanik pompa olmadığından, ön cam önündeki benzin deposundan çıkan benzin, kendi akışı ile motora ulaşıyor. Motor harareti, radyatör kapağındaki kimyasal göstergeden anlaşılıyor. Direksiyona da bir gaz kolu ve avans ayar mekanizması monte edilmiş. O günler her otomobil ve kamyonunda olduğu gibi, el manivelası ile marşa basmadan çalıştırılabiliyor. ABD dışına 2,0 litre (2033 cm3), 124 cid, 28 beygir gücünde bir motorla da ihraç edildiği söylenir.
1931 yılında 500 dolara satılan Sport Coupé Model A, bugünlerde müzayedelerde, kondisyonuna göre, 11.000 ila 14.000 dolar arasında satılmakta, tabii bu rakamlar Türkiye için geçerli değil, bu rakamları, en az 2 ile çarpmak gerek.